Καλή Τεσσαρακοστή!

  1. Ἡ κύρια σειρά τῶν κηρυγμάτων μας, ἀδελφοί χριστιανοί, εἶναι τά βιβλία τῆς Ἁγίας Γραφῆς ἕνα-ἕνα. Γιατί εἶναι μεγάλη ἀνάγκη νά μάθουμε τήν Ἁγία Γραφή, τό βιβλίο τοῦ Θεοῦ. Δέν νοεῖται κανείς καλός χριστιανός, ἀλλά καί γενικά μορφωμένος ἄνθρωπος, ἄν δέν ἔχει διαβάσει τήν Ἁγία Γραφή.

Ἐπειδή ὅμως μέ τήν σημερινή Κυριακή μπαίνουμε στήν Ἁγία καί Μεγάλη Τεσσαρακοστή, θά ἤθελα νά σᾶς γράψω λίγα λόγια γι᾽ αὐτήν. Καί κατά πρῶτον ἤθελα νά σᾶς πῶ, νά εὐχαριστήσουμε τόν Θεό γιατί μᾶς ἐλέησε καί πάλι ἐφέτος νά μποῦμε στό στάδιο τῆς ἁγίας αὐτῆς περιόδου τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς. Ἡ περίοδος αὐτή θά μᾶς βάλει στήν Μεγάλη Ἑβδομάδα καί θά μᾶς φτάσει στό Πάσχα. Καί ἄλλοτε σᾶς εἶχα πεῖ ὅτι τό Πάσχα γινόταν τό μεγάλο γεγονός, τό ὅτι αὐξανόταν ἡ Ἐκκλησία. Καί πῶς αὐξάνεται ἡ Ἐκκλησία; Αὐξάνεται μέ τό νά βαπτίζονται χριστιανοί καί γίνονται ἔτσι περισσότερα τά μέλη τῆς Ἐκκλησίας. Καί τό Πάσχα λοιπόν γινόταν τό μεγάλο γεγονός· γινόταν τό βάπτισμα τῶν Κατηχουμένων, αὐτῶν, δηλαδή, πού κατηχοῦνταν καί ἑτοιμάζονταν νά βαπτιστοῦν. Καί τότε βαπτίζονταν σέ μεγάλη ἡλικία. Οἱ λαμπάδες πού κρατᾶμε τό Πάσχα δέν εἶναι γιά τό ἀναστάσιμο φῶς, πού λέγουν μερικοί, ἀλλά εἶναι γιά τό βάπτισμα τῶν Κατηχουμένων πού γινόταν παλαιά τήν νύκτα τοῦ Μεγάλου Σαββάτου. Γι᾽ αὐτό καί μέχρι σήμερα τήν πασχάλιο λαμπάδα τήν προσφέρει ἡ νονά στόν βαπτισιμιό της.

  1. Τό Πάσχα, λοιπόν, στό ὁποῖο μᾶς πηγαίνει ἡ Μεγάλη Τεσσαρακοστή γινόταν τό βάπτισμα αὐτῶν πού ἤθελαν νά γίνουν μέλη τῆς Ἐκκλησίας. Ἀλλά προετοιμάζονταν πρῶτα καλά γιά τό βάπτισμά τους. Προετοιμάζονταν ἐπί τρία καί τέσσερα χρόνια μέ δυνατά μαθήματα καί ἀσκήσεις. Γιατί εἶναι μεγάλο πράγμα, ἀδελφέ μου, τό νά εἶσαι χριστιανός. Καί γιά τήν τελευταία τάξη τῶν Κατηχουμένων, πού λεγόταν ἡ τάξη «πρός τό φώτισμα», γινόταν πιό ἐντατική προετοιμασία γιά τό βάπτισμά τους. Καί ἡ ἑτοιμασία αὐτή εἶχε νηστεία αὐστηρή καί μελέτη τῆς Ἁγίας Γραφῆς, τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης ἰδιαίτερα. Γιατί μετά τό βάπτισμα συνεχιζόταν ἡ Κατήχηση, ἀλλά ἀπό τήν Καινή Διαθήκη.
  2. Αὐτή ἦταν ἀρχικά ἡ Τεσσαρακοστή, ἀδελφοί χριστιανοί. Ἦταν μία προετοιμασία γιά τό βάπτισμα τῶν Κατηχουμένων. Ἀλλά γιά ᾽μᾶς τώρα πού εἴμαστε βαπτισμένοι, τί νόημα ἔχει ἡ Μ. Τεσσαρακοστή; Τό νόημα τῆς Τεσσαρακοστῆς γιά μᾶς τούς βαπτισμένους εἶναι νά ξαναζήσουμε τό βάπτισμά μας. Βαπτιστήκαμε, ἀλλά χωρίς νά κατηχηθοῦμε οὔτε νά ἀσκηθοῦμε στά πνευματικά παλαίσματα, γιατί βαπτιστήκαμε νήπια. Βαπτίζει μέν τά νήπια ἡ Ἐκκλησία, ἀλλά μέ τήν προϋπόθεση τό βαπτιζόμενο νήπιο νά διδαχθεῖ ὅταν θά μεγαλώσει τήν πίστη του καί νά ἀσκηθεῖ στήν πνευματική ζωή. Καί τήν εὐθύνη γι᾽ αὐτό τήν «ἀναδέχεται», δηλαδή, τήν ἀναλαμβάνει, ὁ «ἀνάδοχος» τοῦ νηπίου πού βαπτίζεται. Ὁ νονός, πού λέγομε. Ἀλλά αὐτό δέν γίνεται. Ὁ ἀνάδοχος εἶναι ἀδιάφορος γιά τήν κατήχηση καί τήν πνευματική πρόοδο τοῦ βαπτισιμιοῦ του. Γι᾽ αὐτό οἱ χριστιανοί μας σήμερα εἶναι παντελῶς ἀκατήχητοι στήν πίστη, εἶναι ἐντελῶς ἀκατάρτιστοι στά πνευματικά. Γι᾽ αὐτό προσοχή στούς ἀναδόχους! Οἱ ἀνάδοχοι πρέπει νά εἶναι πολύ εὐσεβεῖς καί συνειδητοί χριστιανοί, νά γνωρίζουν τήν πίστη, γιά νά μπορεῖ νά τήν δώσουν στά παιδιά πού βαπτίζουν. Ἤ, ἄς ἐπανέλθουμε στό νά βαπτίζονται ὅσοι θέλουν νά γίνουν χριστιανοί σέ μεγάλη ἡλικία. Τό θέμα πάντως εἶναι πολύ σοβαρό.
  3. Ἡ Μεγάλη Τεσσαρακοστή, ἀδελφοί μου, στήν ὁποία μπαίνουμε μέ τήν σημερινή Κυριακή, εἶναι μιά περίοδος μετανοίας γιά τά ἁμαρτήματά μας. Ἔτσι ξαναζοῦμε τό βάπτισμά μας, τό ὁποῖο, μέ τά ἁμαρτήματα πού κάναμε, δέν σεβαστήκαμε, ἀλλά μολύναμε. Πάντοτε βέβαια πρέπει νά μετανοοῦμε γιά τά ἁμαρτήματά μας, ἀλλά τήν Μεγάλη Τεσσαρακοστή πρέπει νά ζοῦμε ἰδιαίτερα τήν μετάνοιά μας, σκεπτόμενοι μέ πόνο τά ἁμαρτήματά μας. Γιατί ἡ Μεγάλη Τεσσαρακοστή μᾶς πάει στά Πάθη τοῦ Χριστοῦ καί στό Πάσχα καί πρέπει, λοιπόν, νά εἴμαστε καθαροί καί ἐξαγνισμένοι γιά νά γευθοῦμε σωστά καί νά μετάσχουμε συνειδητά στά μεγάλα σωστικά αὐτά γεγονότα. Ἄς πάψουμε νά λέγουμε τόν ἀσυνείδητο λόγο, «ἐγώ δέν ἔχω ἁμαρτήματα» καί «ἐγώ εἶμαι ὁ καλύτερος ἄνθρωπος τοῦ χωριοῦ» καί τά τοιαῦτα. Ὅλοι μας εἴμαστε ἁμαρτωλοί καί ὅποιος ζεῖ σωστά τήν μετάνοιά του πρέπει νά λέει ὅτι εἶναι χειρότερος ἀπ᾽ ὅλους.

Ἀλλά, ἐπειδή δέν θέλω νά σᾶς ἀργῶ μέ τά πολλά, σᾶς λέγω σάν Ἐπίσκοπός σας, ὑπεύθυνος γιά τήν σωτηρία σας, «πατήρ καί ποιμενάρχης», ὅπως μέ λέγετε, σᾶς λέγω μερικά βασικά πού πρέπει νά κάνετε τήν Μεγάλη Τεσσαρακοστή.

(α) Τήν περίοδο αὐτή νά νηστεύσετε, χριστιανοί μου. Ἄν δέν ὑπάρχει λόγος ὑγείας, τό κρέας νά τό φᾶτε τό Πάσχα, «ἡ ὥρα ἡ καλή»! (β) Νά πᾶτε νά ἐξομολογηθεῖτε. Ἄν γιά ὁποιοδήποτε λόγο δέν θέλετε νά ἐξομολογηθεῖτε στούς πνευματικούς τῆς ἐπαρχίας, στήν Ἀθήνα ἤ στήν Τρίπολη ἤ στήν Καλαμάτα, πού πηγαίνετε γιά δουλειές, πᾶτε σέ ὁποιονδήποτε πνευματικό θέλετε καί ἐξομολογηθεῖτε ἐκεῖ. Ἐξομολογῶ καί ἐγώ καί ἡ ἐξομολόγηση εἶναι κυρίως τοῦ Ἐπισκόπου ἔργο. Μεγάλη μου χαρά ἄν μέ ζητήσετε γιά ἐξομολόγηση. (γ) Τήν Μεγάλη Τεσσαρακοστή νά πάρετε ὅλοι σας ἕνα Ψαλτήριο καί νά διαβάζετε ἕνα ψαλμό τήν ἡμέρα. (δ) Ὡς ἄσκηση σᾶς βάζω τήν περίοδο αὐτή νά μήν κατηγορήσετε κανένα ἄνθρωπο. Κανένα! Καί νά γίνει αὐτό συνήθεια νά μήν κατηγοροῦμε ποτέ κανένα. (ε) Νά λέτε ὅλοι ἀπό μέσα σας, εἴτε στόν δρόμο περπατώντας, εἴτε ἐργαζόμενοι  εἴτε καί ξαπλωμένοι στό κρεββάτι, νά λέτε τήν προσευχή «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ ἐλέησόν με». Καί τό, «Ὑπεραγία Θεοτόκε σῶσον ἡμᾶς». (ς) Παρακαλῶ νά πηγαίνετε στήν Ἐκκλησία τῆς Ἐνορίας σας, γιά νά ἀπολαμβάνετε τίς Ἱερές Ἀκολουθίες πού γίνονται ἰδιαίτερα τήν περίοδο αὐτή (τούς Κατανυκτικούς Ἑσπερινούς, τίς Προηγιασμένες Λειτουργίες, τούς Χαιρετισμούς τῆς Παναγίας μας καί τό Μέγα Ἀπόδειπνο).

Καλή Τεσσαρακοστή, σάν καλοί καί συνειδητοί χριστιανοί.

Συγχωρέστε με ὅπου Σᾶς ἔχω πικράνει καί σκανδαλίσει.

Μέ πολλές εὐχές,

† Ὁ Μητροπολίτης Γόρτυνος καί Μεγαλοπόλεως Ἰερεμίας