Ὁ Οἰκουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, η Ηγουμένη της Χρυσοπηγής και η διακονία αγάπης της Εκκλησίας

Ὁ Οἰκουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, η Ηγουμένη της Χρυσοπηγής και η διακονία αγάπης της Εκκλησίας

 

Δύο ἡμέρες μετά τήν ἑορτή τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέα, τοῦ Πρωτοκλήτου τῶν Ἀποστόλων, πού εἶναι καί ἡ Θρονική ἑορτή τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου τῆς Κωνσταντινουπόλεως, ἡ Ἱερά μας Μητρόπολη ἔχει τήν χαρά νά δημοσιεύει τήν συνέντευξη Ὁ Οἰκουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαῖος, ἡ Ἡγουμένη τῆς Χρυσοπηγῆς καί ἡ διακονία ἀγάπης τῆς Ἐκκλησίας. Ἡ συνέντευξη αὐτή εἶναι καί γιά ἕναν ἄλλο λόγο ἐπίκαιρη, ἐπειδή σήμερα ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία ἑορτάζει τήν μνήμη τοῦ Ἁγίου Πορφυρίου τοῦ Καυσοκαλυβίτου, ὁ ὁποῖος εἶχε μοναδικό καί ἰδιαίτερο πνευματικό δεσμό μέ τήν Ἱερά Πατριαρχική καί Σταυροπηγιακή Μονή Χρυσοπηγῆς, στά Χανιά τῆς Κρήτης.

 

Ἡ Γερόντισσα Θεοξένη εἶναι ἡγουμένη τῆς Μονῆς Χρυσοπηγῆς. Ἐπισκέφθηκε γιά πρώτη φορά τόν Καναδᾶ καί τήν Μητρόπολή μας τόν Μάρτιο τοῦ 2015, κατά τήν περίοδο τῆς Μεγάλης Σαρακοστῆς• μέ τήν εὐλογία τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου κ. Σωτηρίου, παρουσίασε μία σημαντική ομιλία γιά τήν ζωή τοῦ Ἁγίου Πορφυρίου. Ἡ ἡγουμένη Θεοξένη ἐπίσης συμμετεῖχε μέ ἕνα ἄρθρο στήν πρόσφατη ἔκδοση τοῦ βιβλίου πού τό ἐπιμελήθηκαν οἱ Ἄρχοντες τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου στόν Καναδᾶ, Ὁ Πατριάρχης Βαρθολομαῖος στόν Καναδᾶ: Ἑορτασμός 20 χρόνων, μέ τίτλο «Οἰκουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαῖος: Ὁ Ἡγούμενος τῆς Μεγάλης τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίας». Κατά τήν ἐπίσκεψή της στόν Καναδᾶ, πρίν λίγους μῆνες, εἶχε τήν εὐγένεια καί τήν ἀγάπη νά μᾶς παραχωρήσει χρόνο, γιά νά μιλήσει, μεταξύ ἄλλων ἐνδιαφερόντων θεμάτων, γιά τό μοναστήρι τῆς Χρυσοπηγῆς καί τήν σχέση του μέ τό Οἰκουμενικό Πατριαρχεῖο καί τήν Α.Θ.Παναγιότητα, κ.κ. Βαρθολομαῖο.

Ἡ Χρυσοπηγή εἶναι «Πατριαρχική καί Σταυροπηγιακή» Μονή — ἔχετε τήν εὐγενή καλοσύνη νά ἐξηγήσετε στούς ἀναγνῶστες μας τί σημαίνει αὐτός ὁ ὅρος καί ποιά ἡ σχέση του μέ τό Φανάρι;

Ὁ θεσμός τῶν πατριαρχικῶν καί σταυροπηγιακῶν μονῶν εἶναι πολύ παλαιός στήν Ἐκκλησία. Ἀπό τόν 9ο αἰώνα, τό Οἰκουμενικό Πατριαρχεῖο ἄρχισε νά κάνει χρήση τοῦ εἰδικοῦ προνομίου του νά ἱδρύει μέσα στίς Μητροπόλεις τῆς δικαιοδοσίας του τίς λεγόμενες σταυροπηγιακές μονές. Ἡ λέξη «Σταυροπήγιο» προέρχεται ἀπό τά συνθετικά «σταυρός» καί «πήγνυμι», διότι ἱστορικά μία μονή καθιερωνόταν ὡς σταυροπηγιακή μέ τήν τοποθέτηση στά θεμέλια τοῦ καθολικοῦ της, δηλαδή τοῦ κεντρικοῦ ναοῦ, ἑνός Σταυροῦ ἀπό τόν Πατριάρχη ἤ τόν ἐκπρόσωπό του. Ἡ μονή ἐπικυρωνόταν μέ ἐπίσημο πατριαρχικό σιγίλλιο, ἔγγραφο τό ὁποῖο διασφάλιζε τά κανονικά δικαιώματα τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου. Στίς πατριαρχικές σταυροπηγιακές μονές μνημονεύεται τό ὄνομα τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχη.

Σταυροπηγιακές εἶναι πολλές μονές στήν Ἑλλάδα, στήν Κύπρο, ἀλλά καί στή Ρωσία, Οὐκρανία, Σερβία, Ρουμανία, Βουλγαρία, Πολωνία, ἐνῶ ἐξακολουθοῦν καί σήμερα νά ἱδρύονται ἀνά τόν κόσμο.

Οἱ σταυροπηγιακές μονές καί γενικότερα τά μοναστήρια ἦταν οἱ προμαχῶνες στά κύματα τῶν κατά καιρούς ἐπιδρομέων καί διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στή διαμόρφωση καί διαφύλαξη τῆς αὐτοσυνειδησίας τοῦ Ὀρθοδόξου Γένους κατά τήν ἱστορική του διαδρομή. Ἰδιαιτέρως σημαντικό ρόλο εἶχαν στήν Κρήτη, κατά τή διάρκεια τῶν μακρῶν χαλεπῶν αἰώνων τῆς ἐνετοκρατίας καί τῆς τουρκοκρατίας. Ἡ ἱστορική πορεία τῶν Πατριαρχικῶν καί Σταυροπηγιακῶν Μονῶν ἐπιβεβαιώνει τούς ἀκατάλυτους δεσμούς τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κρήτης μέ τήν Ἁγία τοῦ Χριστοῦ Μεγάλη Ἐκκλησία ἀνά τούς αἰῶνες.

Ἡ Ἱερά Μονή Ζωοδόχου Πηγῆς – Χρυσοπηγῆς ἔγινε σταυροπηγιακή τό ἔτος 1654, ἐνῶ τό σχετικό πατριαρχικό σιγίλλιο (πατριαρχικό γράμμα) ἐκδόθηκε τό 1681. Ἀνανέωση τῆς σταυροπηγιακῆς της ἀξίας ἔγινε τό 1706 μέ σιγίλλιο τοῦ Πατριάρχου Γαβριὴλ Γ΄ καί ἐπίσης τό 1797 μέ σιγίλλιο τοῦ Ἱερομάρτυρα Πατριάρχη Γρηγόριο Ε΄.

Ἡ πνευματική σχέση τῆς Χρυσοπηγῆς μέ τήν Μητέρα Ἐκκλησία συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Καθημερινῶς μνημονεύεται στή Θεία Λειτουργία τό ὄνομα τοῦ Παναγιωτάτου Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου. Ἡ Α.Θ.Π., κατά τίς ἐπισκέψεις του στήν Κρήτη, εὐλόγησε τήν Μονή καί τήν ἀδελφότητά μας πέντε φορές. Τόν Νοέμβριο τοῦ 1992, κατά τήν πρώτη ἐπίσημη ἐπίσκεψη του, τόν ὑποδέχθηκε ἡ ἀδελφότης μέ τήν ἀείμνηστη Γερόντισσα Θεοσέμνη, ἡ ὁποία σεβόταν ἰδιαιτέρως τόν θεσμό τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου καί τιμοῦσε ὑπερβαλλόντως τό ἔργο καί τήν ἑνοποιό δράση τῆς Μητέρας Ἐκκλησίας καί τοῦ σεπτοῦ Προκαθημένου της. Τόν Ἰούνιο τοῦ 2002, ἡ Α.Θ.Π. ἦλθε στή Χρυσοπηγή, τέλεσε τρισάγιο στόν τάφο τῆς ἀείμνηστης Γερόντισσας Θεοσέμνης (†2000) καί ἐν συνεχείᾳ μετέβη στόν χῶρο τῆς νέας μοναστικῆς ἐγκατάστασης πού ὑπέδειξε στήν ἀδελφότητά μας ὁ ἅγιος Πορφύριος ὁ Καυσοκαλυβίτης καί θεμελίωσε τό νέο Καθολικό τῆς Μονῆς μας, ἀφιερωμένο στή Μεταμόρφωση. Περπάτησε ἐπίσης στά λιθόστρωτα μονοπάτια, εὐλόγησε τή μοναστική περιοχή καί προσκύνησε στά σπήλαια-παρεκκλήσια. Τόν Ὀκτωβριο τοῦ 2009 ἐπισκέφθηκε τήν Χρυσοπηγή, ὅπου ἔγινε ἐπίσημη ὑποδοχή καί δοξολογία, παρουσίᾳ χιλιάδων ἀνθρώπων, καί θεμελίωσε σέ ἔκταση πού δωρήθηκε ἀπό τή Μονή μας τό ἵδρυμα ΚΗΦΑΑΜΕΑ (Κέντρο Ἡμερήσιας Φροντίδας καί Ἀπασχόλησης Ἀτόμων Μέ Εἰδικές Ἀνάγκες), τό ὁποῖο ἐξυπηρετεῖ παιδιά καί νέους μέ εἰδικές ἀνάγκες. Στίς 2 Σεπτεμβρίου 2012 ὁ Παναγιώτατος τέλεσε τά ἐγκαίνια τοῦ νέου Καθολικοῦ τῆς Μεταμορφώσεως καί τήν ἴδια ἡμέρα ἔκανε ἁγιασμό στό Κέντρο Περιβαλλοντικῆς Ἐκπαίδευσης τῆς Μονῆς μας. Στίς 26 Ἰουνίου 2016, τήν Κυριακή τῶν Ἁγίων Πάντων, κατά τή λήξη τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Συνόδου, ἡ Α.Θ.Π. εὐλόγησε τή Μονή μας μέ τούς ἁγίους Προκαθημένους καί τά μέλη τῆς Συνόδου, καί θεμελίωσε τόν ὑπό ἀνέγερση ναό τοῦ Ἁγίου Πορφυρίου τοῦ Καυσοκαλυβίτη στή μοναστική περιοχή.

Γνωρίζω, ἐπίσης, ὅτι ἀδελφές ἀπό τήν Χρυσοπηγή διακονοῦν τακτικά στήν Μονή τῆς Ζωοδόχου Πηγῆς – Μπαλουκλῆ, στήν Κωνσταντινούπολη. Μπορεῖτε νά μιλήσετε γι’ αὐτό, καθώς καί γιά τήν σημασία τῆς διακονίας στό Οἰκουμενικό Πατριαρχεῖο;

Ἀδελφές μας ἀπό τήν Ἱ. Μονή Χρυσοπηγῆς διακονοῦν κάθε χρόνο στό Μπαλουκλῆ γιά ἕνα τρίμηνο, ὅσο ἐπιτρέπει ἡ βίζα μέ τήν ὁποία εἰσέρχονται στή χώρα.

Οἱ ἀδελφές στή Μονή Μπαλουκλῆ, πού εἶναι ἀφιερωμένη ὅπως καί ἡ Μονή μας στήν Παναγία τήν Ζωοδόχο Πηγή, ἀκολουθοῦν τό μοναστικό πρόγραμμα καί κάνουν τά διακονήματα, ὅπως καί στή Χρυσοπηγή. Γίνονται ὅλες οἱ ἀκολουθίες καθημερινῶς καί πολύ συχνά οἱ προσκυνητές καί οἱ ἐπισκέπτες τῆς Μονῆς πού φθάνουν στήν Κωνσταντινούπολη ἀπ’ ὅλο τόν κόσμο, συμμετέχουν στή Θεία Λειτουργία τό πρωί, καθώς καί στόν ἑσπερινό, πού γίνεται νωρίς τό ἀπόγευμα.

Βεβαίως στό Μπαλουκλῆ διακονοῦν καί ἄλλες μοναστικές ἀδελφότητες.

Ἡ παρουσία μοναχῶν στήν ἱστορική Μονή Μπαλουκλῆ, στήν Κωνσταντινούπολη, εἶναι πολύ σημαντική, διότι ἔτσι συνεχίζεται ἡ μακραίωνη μοναστική παράδοση.

Ταυτόχρονα νοιώθουμε ὅτι χρέος ἱερό ὅλων μας εἶναι ἡ ἀνταπόκριση στό κάλεσμα τοῦ Πατριάρχη μας: «Νά μᾶς ἔρχεσθε συχνά! Ἐδῶ εἶναι τό σπίτι σας. Ἔτσι νά αἰσθάνεσθε! Νά σᾶς εἴπωμεν ὅτι ἡ Πόλις δέν εἶναι μακριά σας. Εἶναι μαζί σας. Σᾶς ἔχει εἰς τήν καρδιά της. Νά ἔρχεσθε, γιά νά βιώνετε τό πνευματικό μεγαλεῖο καί τήν ἀρχοντιά τῆς Ρωμηοσύνης. Ἐάν κάθε ἐδῶ ἐπίσκεψή σας γιά σᾶς θά εἶναι χαρά καί ἱκανοποίησις καί μαθητεία, δι᾿ ἡμᾶς, πού σηκώνουμε τήν ἱστορία τόσον πολλῶν αἰώνων, θά εἶναι ἐνίσχυσις καί ὑπόσχεσις ἀπό σᾶς ὅτι δέν μᾶς ἀφήνετε μόνους χωρίς συμπαράστασι, χωρίς ἀλληλεγγύη, χωρίς ἐνδιαφέρον γιά τήν ἑστία τήν πρωτογενή, πού δέν πρέπει νά σβήσει ποτέ».

Τόν περασμένο Ἰούνιο, ὅπως συχνά γίνεται, ἐσεῖς καί μία ὁμάδα ἀδελφῶν προσκυνήσατε στό Φανάρι καί συμμετείχατε στήν ἑορτή τοῦ Ἁγίου Ἀποστόλου Βαρθολομαίου καί στά ὀνομαστήρια τοῦ Παναγιωτάτου. Ποιές εἶναι οἱ διαπιστώσεις καί οἱ σκέψεις σας γιά τό Οἰκουμενικό Πατριαρχεῖο, πού συνεχίζει τήν διακονία τῆς ἀγάπης καί τῆς ἑνότητας γιά τήν οἰκουμενική Ὀρθοδοξία σήμερα;

Στήν Κωνσταντινούπολη χτυπᾶ, δεκαεπτά αἰῶνες τώρα, ἡ καρδιά τῆς Ὀρθοδοξίας. Ἱδρυτής καί προστάτης τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κωνσταντινουπόλεως εἶναι ὁ ἅγιος Ἀνδρέας, ὁ πρωτόκλητος τῶν Ἀποστόλων. Στό Φανάρι ἑδρεύει τό Οἰκουμενικό Πατριαρχεῖο, ὁ πνευματικός πυρήνας ὅλων τῶν Ὀρθόδοξων Ἐκκλησιῶν, διαχρονικό καί οἰκουμενικό σύμβολο ἑνότητας, πού μέ αἴσθημα ἀλληλεγγύης ἔχει ταχθεῖ στόν ἀγώνα γιά τήν προστασία καί τή διάδοση τῆς ὀρθόδοξης πίστης, ὅπως ἔχει παραληφθεῖ ἀπαρασάλευτη καί ἀπαραχάρακτη ἀπό τούς πρώτους ἀποστολικούς χρόνους.

Ὁ Προκαθήμενος τῆς Μεγάλης τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίας, ὁ Οἰκουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαῖος, μέ τή χαρισματική παρουσία του, τόν ἐμπνευσμένο λόγο καί τήν πολύπλευρη δράση του γιά τήν ἑνότητα τῆς Μίας, Ἁγίας, Καθολικῆς καί Ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας, γιά τήν προώθηση τῆς θρησκευτικῆς ἐλευθερίας καί τῶν ἀνθρώπινων δικαιωμάτων, ἀλλά καί γιά τήν προστασία τοῦ περιβάλλοντος, ἔχει ἀναγνωρισθεῖ ὡς ὑπερεθνική προσωπικότητα μέ παγκόσμια ἀκτινοβολία. Μέ ὕψιστο αἴσθημα εὐθύνης ὁ Πατριάρχης φέρει στούς ὤμους του τό βάρος τῆς Οἰκουμένης. Πορεύεται πάνω στίς τραγικές στιγμές τῆς ἀνθρωπότητας καί μάχεται μέ τή σκληρή πραγματικότητα νά φυλαχθοῦν οἱ ἀξίες καί τά ἰδανικά τοῦ Γένους τῶν Ὀρθοδόξων ἀκατάβλητα, νά διαφυλαχθεῖ ἡ ἑνότητα τῆς Ἐκκλησίας καί νά δίνεται ἀνά τήν οἰκουμένη ἡ μαρτυρία τῆς ἀγάπης, τῆς εἰρήνης, τῆς καταλλαγῆς καί τῆς συμφιλίωσης, ὡς ὁδοδείκτης πρός τή Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν.

Interview-with-Mother-Abbess-Theoxeni-1Interview-with-Mother-Abbess-Theoxeni-2Interview-with-Mother-Abbess-Theoxeni-3Interview-with-Mother-Abbess-Theoxeni-4Interview-with-Mother-Abbess-Theoxeni-5